|
Bourgogne
De Bourgognestreek, een streek die over heel de wereld goed gekend is.
En dit voor zijn krachtige rode wijnen en volle witte wijnen uit Meursault
of Montrachets.
Deze streek is gelegen tussen 2 grote steden, nl. Dijon in het noorden en Mâcon in het zuiden.
De rivier Saône vormt de ruggengraat van kop tot teen.
De wijngeschiedenis van de Bourgogne begint met de komst van de Romeinen naar Gallië.
Zij stichtten hier de vele steden en plantten de eerste wijntokken aan.
Maar een echte uitbreiding van de wijnbouw kwam pas toen de religie een belangrijke rol innam en er dus miswijn nodig was.
De Cisterciëncers speelden een belangrijke rol in de ontwikkeling omdat zij religie combineerden met landbouw.
Veel in de loop van de tijd door de adel en de kerk verworven wijngaarden werden na de Franse revolutie terug verdeeld.
Door de economische - en landbouwcrisies van de 19e en 20e eeuw, waardoor veel landeigenaren zich gedwongen zagen
een deel van hun wijngaarden te verkopen. Hierdoor ontstonden de verspreide verkavelingen waar Bourgogne om gekend staat.
Die versnippering van het landschap heeft waarschijnlijk altijd een grootschalige technische - en commerciële ontwikkeling in de
weg gestaan, maar maakt het gebied met zijn vele wijnboertjes met beperkte produktie altijd weer tot een aanlokkelijke en
romantische bestemming.
Bourgogne is zeker niet een verzamelstreek voor tientallen druivensoorten. Slechts 2 zwaaien er daar de plak,
met name Chardonnay en Pinot Noir. Naast deze 2 heb je ook nog Aligoté, Gamay en Sauvignon Blanc.
Een heel oud maar zelden gebruikt druivenras is de César maar niet echt het vernoemen waard.
- Chardonnay
Een internationaal gekend druivenras die overal aangeplant is.
Maar enkel hier heeft deze druif zijn echte wortels.
De witte wijnen worden hier vaak op hout gerijpt,
wat zorgt voor die typische volle wijnen uit deze streek.
- Aligoté
Een wit druivenras die niet echt gekend is.
Het wordt ook niet veel aangeplant.
Aligoté geeft wijnen die heel licht zijn en niet
zo rijk aan zuren.
De Aligotéwijnen zijn samen met crème de cassis
tevens de ingrediënten voor de alomgekende
aperitief Kirr.
- Sauvignon Blanc
Deze druivensoort is maar in één bepaalde appellatie
toegelaten in Bourgogne en dat is voor de aoc
Sauvignon de Saint-Bris. Wordt weinig geproduceerd
en is dus ook niet zo gekend.
- Pinot Noir
Ook een alomgekend druivenras in de wereld.
Maar hier levert hij zeker prachtwijnen. Samen met
een goede houtrijping en de nodige zorgen komt
deze druif hier goed tot zijn recht.
- Gamay
Een druif die je ook niet veel tegenkomt,
tenzij in de Beaujolaisstreek onder Bourgogne.
Hier wordt hij gebruikt voor de appellatie
Bourgogne Passe-tout-grains, waar hij met minimum
een derde pinot noir moet geassembleerd worden.
naast deze druiven zijn er nog enkele zeldzame terug te vinden,
namelijk
césar ( bourgogne grand ordinaire rouge),
pinot gris ( toegelaten in Côte Saint-Jacques, te Joigny ),
melon ( in de regio van Vézelay, onder de app. Bourgogne Grand Ordinaire Blanc ),
sacy ( crémant de Bourgogne )
In de Bourgognestreek heerst er een realtief koel continentaal klimaat
en heel veel zonne-uren zijn er niet. Maar dit komt de druiven alleen
maar ten goede zodat ze langzaam en optimaal kunnen rijpen.
Het is dan misschien wel niet het mekka van verschillende druivenrassen,
maar wel dat van de bodems. Niet dat er zoveel verschillende bodemsoorten
zijn maar ze liggen goed verspreid door elkaar.
Je vindt er voornamelijk veel klei, mergel en kalk.
Klei vind je meer onderaan de hellingen waar de regionale en de gemeentelijke
aoc's zich bevinden. Iets hoger vind je veel mergel, een mengeling tussen klei
en kalk. Hierop zijn de meeste Premier Cru gemeenten gevestigd.
Bovenaan de hellingen liggen dan de Grand Cru gemeenten op een diepe kalkgrond.
De Bourgognestreek is ingedeeld in 4 departementen,
In het noorden, meer links van de rest bevind zich het
departement Yonne, waarin Chablis gevestigd is.
Ten zuiden daarvan ligt Côte d'Or met de 2 deelgebieden
Côte de Nuits en Côte de Beaune.
Daaronder heb je het departement van Saône et Loire
die bestaat uit de Côtes Chalonais en Mâconais.
Als meest zuidelijke deel is er het Rhône departement.
Er ligt nog een miniem deeltje daar van de Bourgogne
maar het grootste deel is Beaujolais streek.
* Yonne *
Dit is de regio dat de aoc's Chablis, Irancy en Sauvignon de Saint-Bris herbergt.
Allemaal op basis van Chardonnay tenzij anders aangegeven.
~ Chablis
Chablis vindt je in 4 verschillende kwaliteitsniveaus :
- Petit Chablis
Dit zijn heel lichte en frisfruitige wijnen,
aangenaam bij lichte patés of schaaldieren.
- Chablis
Deze heeft al iets meer karakter en rondheid maar bevat ook
veel fruitigheid. Heel aangenaam bij oesters of kaassoesjes.
- Chablis Premier Cru
Dit zijn al wat meer bewaarwijnen die meestal een houtlagering
gekregen hebben, maar in de jeugd ook drinkbaar zijn.
Deze heeft al wat meer plantaardige toetsen met toch nog
wat fruit in de mond. Heerlijk bij riviervissen en warme schaaldieren,
of Gevogelte zoals Parelhoen.
Er zijn maar liefst 17 Premier Cru's, namelijk
| Les Beauregards |
Mont de Milieu |
| Beauroy |
Montée de Tonnerre |
| Berdiot |
Montmains |
| Chaume de Talvat |
Vaillons |
| Côte de Jouan |
Vaucoupin |
|
Côte de Léchet |
Vau de Vey |
| Côte de Vaubarousse |
Vau Ligneau |
| Fourchaume |
Vosgros |
| Les Fourneaux |
|
- Chablis Grand Cru
Deze moeten zeker 5 jaar liggen voor ze echt genietbaar zijn
en ze kunnen tot 20 jaar meegaan.
Een wijn met veel kracht en finesse dus.
Te drinken bij schelpdieren, geitenkaas en zelfs kalfsvlees.
Er zijn 7 Grand Cru's terug te vinden.
Blanchots
Bougros
Les Clos
Les Grenouilles
Les Preuses
Valmur
Vaudesir
Er wordt nog gesproken van een achtste Grand Cru
maar deze is niet officieel herkend. Namelijk La Moutonne.
~ Irancy
Deze aoc is sinds 1999 toegestaan want daarvoor was het
Bourgogne Irancy. Deze wijnen zijn gemaakt van grotendeels
Pinot Noir en hier wordt soms een beetje van dat oud druivenras
César toegevoegd.
Het zijn meestal fruitige wijnen maar ze kunnen ook heel krachtig
uit de hoek komen. Heel goed bij gevogelte en kalfsvlees.
~ Sauvignon de Saint-Bris
Dit is een AOVDQS ( appellation d'origine de vin de qualité supérieure ).
Het zijn heel lichte en fruitige wijnen op basis van Sauvignon Blanc.
Goed als aperitief of bij witte en groene asperges.
* Côte d'Or *
Dit departement is opgedeeld in 2 grote delen.
Het noordelijkste deel is :
~ Côte de Nuits
Dit bestaat uit Côtes de Nuits en Hautes Côtes de Nuits.
Er worden hoofdzakelijk rode wijnen gemaakt en witte
wijnen kom je hier niet veel tegen.
aoc's uit de Côtes de Nuits zijn :
- (aoc) Marsannay : Zowel rode Pinot noirs met wat stevigheid en
volle Chardonnays.
Aangenaam bij vleeswaren en konijn.
- (aoc) Fixin : Enkel rood met redelijk wat tannines. Goed bij
stoofpotjes.
- (aoc) Gevrey-Chambertin : Karaktervolle rode wijnen die gerust lang
kunnen bewaren.
Heerlijk bij wild, gevogelte en paddenstoelen.
Hier zijn er maar liefst 8 Grand Cru's :
Chambertin, Chambertin Clos de Bèze, Latricières-
Chambertin, Chapelle-Chambertin, Charmes-
Chambertin, Griotte-Chambertin, Mazis-Chamertin
en Mazoyères-Chambertin.
- (aoc) Morey Saint-Denis : Een appellatie die soms wat vergeten wordt tussen
zijn grote buren, maar daarom niet even lekker en
even lang bewaarbaar is.
Aangenaam bij konijn, wild, fazant, ...
5 Grand Cru's zijn hier gelegen :
Clos de la Roche, Clos de Tart, Clos Saint-Denis,
Clos des Lambrays en een klein deeltje van
Bonnes Mares ( deze laatste Grand Cru ligt eigenlijk
in Chambolle-Musigny )
- (aoc) Chambolle-Musigny : Gekend voor zijn krachtige, elegante en complexe
rode wijnen, hoewel ze minder solide zijn als zijn 2
noorderburen.
Heerlijk bij vederwild en romige kazen.
Slechts 2 Grand Cru's zijn hier gelegen :
Musigny en Bonnes Mares
- (aoc) Vougeot : Een heel klein dorpje dat heel gekend is voor zijn
superieure kwaliteit.
Er word ook een heel klein deeltje wit gemaakt,
dat is de Clos Blanc de Vougeot Monopole.
Deze wijnen verdienen een topkeuken met reebok of
hinde, everzwijn en de beste kazen die er zijn.
Slechts 1 Grand Cru is hier gevestigd :
Clos de Vougeot, het is slechts 50 ha groot met
daarop 70 verschillende wijnmakers.
De wijngaard is volledig ommuurd met in
het midden het kasteel van vougeot. ( zie foto
hieronder )
- (aoc) Flagey-Échezeaux : Dit is een moeilijk geval, want de wijnen uit deze
regio staan onder Vosne-Romanée op het etiket
omdat deze daar dichter bij liggen dan bij het dorp
Échezaux zelf.
Men maakt hier prachtige rode wijnen maar ook
wel duur.
Heerlijk bij lamsvlees en licht wild.
2 Grand Cru's vindt je hier terug :
Échezeaux en Grand-Échezeaux
- (aoc) Vosne-Romanée : Zeker de gekendste en duurste regio in Bourgogne,
zeg eigenlijk maar wereld. Want 1000 euro is zelfs
een koopje voor een fles als deze.
Heel prachtige,krachtige en volle rode wijnen die je
zeker 15 jaar moet laten liggen voor consumptie.
Aangenaam bij zwaar wild en zeker bij champignons
en goed doorrijpte kazen.
5 Grand Cru's zijn hier gevestigd :
La Romanée, La romanée-Conti,
Romanée Saint-Vivant,
La Grande rue en Richebourg.
- (aoc) Nuits-Saint-Georges : Niet zo gekend als de rest maar zeker even goed zijn
de wijnen uit deze appellatie. Het zijn best vlezige en
tegelijk fluwelen wijnen die toch ook 10 jaar moeten
bewaren alvoor ze van hun beste kant laten zien.
Heerlijk bij wildgerechten, stoofschotels en allerlei
aardappelgarnituren.
Hier zijn geen Grand Cru's terug te vinden.
Naast al deze appelaties worden er ook algemene
wijnen gemaakt zoals aoc Côtes de Nuits en aoc
Côtes de Nuits Villages die zeker ook aangenaam
zijn om drinken bij gegrild vlees of hazenrug.
~ Côtes de Beaune
Dit gebied bestaat uit Côtes de Beaune en Hautes Côtes de Beaune.
In tegenstelling tot Côtes de Nuits vindt je hier meer witte wijnen,
maar ook veel rode.
De regio van Côtes de Beaune bestaat uit heel veel gemeenten.
- (aoc) Ladoix :
In Ladoix vinden we eerder zachte wijnen met veel fruitaroma's maar toch kunnen ze
een stevige ouderwetse schotel als een met kersensaus of konijn met mosterdsaus aan.
- (aoc) Aloxe-Corton :
In Aloxe-Corton vinden we dan weer stevige en geconcentreerde rode wijnen met
een nogal roestachtige kleur. Dit komt door het vele ijzer in de grond.
Deze wijnen vragen om haarwild en geroosterd verderwild of een rundergebraad.
- (aoc) Pernand-Vergelesses :
In Pernand-Vergelesses vinden we zowel witte wijnen die eerder zeldzaam zijn en minder
gekend als hun rode wijnen.
De witte wijnen zijn heel fruitig maar hebben toch de vettigheid door de lagering.
Hierbij past een goed kreeftje of wit vlees.
Bij de wat volle rode wijnen passen niertjes of varkensgebraad goed samen met een
mosterdsaus.
In deze 3 gemeentes liggen nog 3 Grand Cru's, nl. Corton, Charlemagne en Corton-Charlemagne.
- (aoc) Savigny-lès-Beaune :
Gekend voor de volle, fruitige en florale Chardonnays
die goed bij foie gras of fricassee van wit vlees passen.
De iets soepelere rode wijnen gaan dan weer goed bij
een lamsboutje.
- (aoc) Chorey-lès-Beaune :
Minder complexe en soepelere rode wijnen, ideaal bij
gevogelte.
- (aoc) Beaune :
Een stad die goed gekend is bij de toeristen door het
'Hospice de Beaune'. Hier word jaarlijkse een van de
grootste wijnveilingen ter wereld gehouden.
De gekendste wijn is hier de 'Clos de Mouches' van Joseph Drouhin.
De rode wijnen zijn diepgekleurd met een goede
concentratie dat zich goed laat passen bij gegrild rundsvlees.
De witte wijnen zijn echt typische Chardonnays met of zonder
houtlagering die zich goed laten schenken bij riviervis of schaaldieren.
- (aoc) Pommard :
Dit is zeker de gekendste appellatie uit heel Bourgogne.
De rode wijnen zijn echt volgens de meest typische en ouderwetse
Bourgognestijl gemaakt. Vol, krachtig met veel zwart fruit, leder en kruiden.
Ze zijn echt voortreffelijk bij rood vlees en een Bourgondische stoofpot.
- (aoc) Volnay :
Heel zachte en elegante, bijna vrouwelijke rode wijnen
die het goed doen bij gebakken lamsvlees.
- (aoc) Monthélie :
De witte wijnen zijn typisch gemaakte chardonnay's maar jammer
genoeg soms te veel hout. Goed bij een wat vetter voorgerechtje.
De rode wijnen zijn rijk en fruitig, dus niet zo stevig als de andere
maar komt zeker tot zijn recht bij een goed gevulde vleesschotel.
- (aoc) Auxey-Duresses :
Hier maakt men twee wijnsoorten die controversieel zijn tegenover
elkaar. Lichte en fruitige witte wijnen voor bij een vegetarische schotel,
en stroeve, volle rode wijn met veel structuur die eerder bij
vette stoofpotjes, en eens geouderd goed bij truffels past.
- (aoc) Saint-Romain :
Hier wordt zowel rode als witte wijn gemaakt, maar deze laatste
zijn het best. Heel typische Chardonnay's.
Uitstekend bij een kalfs -of varkensgebraad.
- (aoc) Meursault :
Gekend over de wereld voor zijn mooie diepgele kleur,
goede vettigheid en lange afdronk.
Aangenaam bij romige gevogeltegerechten of
krokante kalfszwezerikken.
- (aoc) Blagny :
Zachtere rode wijn met veel charmes.
Heerlijk bij lichte vleesgerechten.
- (aoc) Puligny-Montrachet :
Een ideaal schoolvoorbeeld van een Chardonnay.
Het zijn heel fijne wijnen, verfrissend en zijdezacht.
Kan toch wel enkele jaren bewaren voor hij gedronken
moet worden.
Past goed bij schelpdieren, riviervis of geitenkaas.
Hierin hebben we nog 5 Grand Cru's :
Montrachet, Chevalier-Montrachet, Bâtard-Montrachet,
Bienvenues-Bâtard-Montrachet en Criots-Bâtard-Montrachet
Deze hebben een stevig visgerecht nodig met vettige sausen.
- (aoc) Chassagne-Montrachet :
Hier hebben we zowel frisse en karaktervolle witte wijnen
die goed gaan bij foie gras of schelpdieren als
volle, vettige en goed gestructureerde rode wijnen
die zich beter lenen bij lamsbout of eendenvlees.
- (aoc) Saint-Aubin :
Vooral veel witte wijnen die fris overkomen maar toch
ook de molligheid meehebben door de houtlagering.
Lekker als aperitief of lichte gerechtjes.
- (aoc) Santenay :
Hier vindt je zowel mooie witte wijnen terug
voor de vegetariërs onder ons, bij een stukje vis
of tofu ed.
Alsook de rode wijnen, die kunnen wat stroef zijn
maar na enkele jaren komt dat wel goed.
Ideaal bij waterwild.
- (aoc) Marranges :
De laatste uit deze lijst van gemeentes.
De witte wijnen zijn fruitig en ideaal als aperitief,
terwijl de goed geconcentreerde en iets aromatischere
rode wijnen beter passen bij reebok.
~ Saône & Loire
Nu bevinden we ons een eindje buiten al de Grand Cru's.
Deze streek is opgedeeld in 2, namelijk Côte Châlonnaise
bovenaan en de Côte Mâconnais onderaan.
* Côte Châlonnaise *
- (aoc) Rully :
Zowel witte als rode wijnen worden hier gemaakt,
beiden zacht en elegant.
De witte passen goed bij schelpdieren of als aperitief
en de rode beter bij konijn of kip.
- (aoc) Mercurey :
De witte wijnen zijn meestal lichte aperitiefwijnen.
De rode zijn elegant en fruitig dus past hij wel
goed bij een eendenfilet met zoetzure garnituren.
- (aoc) Givry :
De witte chardonnay's worden vaak onderschat,
ze zijn nochtans fijn met toch de nodige volheid.
Goed bij riviervis ed.
De rode zijn dan weer passe partouts, ze passen
overal een beetje bij.
- (aoc) Montagny :
Eerde lichte wijnen met toch wat rondheid en
soepelheid. Goed als aperitiefje.
- (aoc) Bouzeron :
Deze witte wijnen zijn in tegenstelling tot alle
andere op basis van Aligoté.
Dit is de betere versie van een algemene
Bourgogne-Aligoté waar ik het later zal over hebben.
Ideaal als een aperitief.
* Côte Mâconnais *
- (aoc) Pouilly-Fuissée :
Niet te verwarren met Pouilly Fumée uit de Loire.
Deze frisse en elegante wijnen gaan goed bij
schelpdieren, gevogelte of vis.
- (aoc) Pouilly-Vinzelles, Pouilly-Loché en Viré Clessé :
Relatief ongekend en lichter dan de Pouilly-Fuissée.
Op zijn best als aperitief of een visje met roomsaus.
- (aoc) Saint-Véran :
Al iets gekender met zijn lichte, fruitige en elegante wijnen.
Goed als aperitief of bij zachte kazen.
- (aoc) Mâcon, Mâcon Villages en Mâcon Superieur :
De witte wijnen zijn eerder lichtere wijnen voor
bij een stukje gepocheerde vis.
De rode wijnen kunnen stevig uit de hoek komen
en verdienen dus een gerechtje zoals een stoofschotel.
Dit waren zo goed als alle appellaties,
Hieronder staan er nog enkele algemene.
- aoc Bourgogne : Zowel wit als rood, ook de
Bourgogne-Villages valt hieronder.
- aoc Bourgogne Passe-tout-Grain : Rode wijn op basis van min. 1/3 pinot noir,
aangevuld met gamay
- aoc Bourgogne Grand Ordinaire : Kom je weinig tegen, het zijn wel
acceptabele witte, rode of roséwijnen.
- aoc Bourgogne Aligoté : Witte wijn op basis van de Aligotédruif.
Dit is tevens de witte wijn die origineel
werd gebruikt voor de aperitief Kir.
|