|
Catalunya
Met Catalunya bespreken we een groot gebied dat al lang gekend staat voor vele wijnen, vooral rode kwaliteitswijnen maar de witte zijn ook al lang aan een opmars bezig.
Reeds vele internationale druivenrassen hebben hun weg naar hier gevonden, hoewel de lokale rassen ook sterk vertegenwoordigd zijn en deze soms gemengd in een blend verdwijnen.
Het is de grote thuishaven van de vele cava's maar dit wordt in een apart hoofdstuk besproken. We gaan het hebben over de witte en rode wijnen.
Met zijn ligging aan de Middellandse zee kunnen we dus spreken van een mediterraans klimaat, met als gevolg veel vochtigheid. Maar de betere wijngaarden zijn hoger aangeplant en dus iets frisser.
Vele DO's zijn hier gevestigd, alsook een DOCa, namelijk Priorato, samen met DO Penedès de meest gereputeerde.
Over de gehele streek is een kalkonderbodem terug te vinden, maar telkens met een andere bovenlaag, bijvoorbeeld veel zand aan de kuststrook. En naarmate men meer landinwaarts trekt wordt de bodem steeds kalkrijker.
Het grote imago van al deze wijnen is toch wel te danken aan één familie, namelijk die van Miguel Torres.
Druivensoorten
Het gaat hier vooral om een mengeling van nationale en internationale druivensoorten.
wit
Macabeo
Xarel.lo
Parellada
Garnacha blanca
Chardonnay
Gewürztraminer
Sauvignon Blanc
Riesling
Muscat
Pédro Ximenez
rood & rosado
Garnacha
Cariñena
Merlot
Mazuelo
Cabernet sauvignon
Cabernet franc
Merlot
Pinot noir
Trepat
Tempranillo
Appellaties
We tellen hier elf verschillende herkomstbenamingen, 10 DO's en 1 DOCa,
eigenlijk 11 DO's maar de DO Cava houden we gescheiden gezien het niet enkel in deze streek gemaakt wordt.
We beginnen met de grootste :
- DO Cataluña
Dit is de algemene appellatie van de streek waarin alle bovenstaande druivensoorten mogen verwerkt worden. Dit laat degenen die willen experimenteren wat meer ademruimte.
Of ook gewoon wijngaarden die niet bij een kleinere DO zoals hieronder toebehoren.
- DO Penedès
De 3e grootste appellatie van allemaal en hier worden ook veel experimenten gedaan met internationale druivensoorten.
Het is hier dat het huis Torres zich gevestigd heeft.
Macabeo, Xarel.lo en Parellada zijn de klassieke druivensoorten voor wit maar wordt ook gemengd met Sauvignon blanc of Chardonnay.
De witte wijnen zijn eerder in frisse en fruitige stijl maar er komen ook krachtigere houtgelagerde wijnen vandaan, bijvoorbeeld enkele topchardonnays.
Vaak zijn het wijnen van 1 druivensoort op z'n fruit gemaakt.
De roséwijnen zijn gemaakt van alweer de garnachadruif maar ook met cariñena, eens iets anders dus. Over het algemeen in frisse stijl maar met een aardig percentje alcohol.
Ook hier zijn de rode wijnen vaak van het joven-type maar hier en daar vinden we betere en krachtigere crianza's. Zowel klassieke tempranillo's of garnachas maar meer en meer Europese wijnen van cabernet, pinot noir, merlot, ...
Als laatste hebben we nog de zoete moscatelwijnen, maar niet overdreven in suikergehalte en daardoor dus ideaal op terras of gewoon per glas in de zetel.
- DO Ampúrdan
Deze zal u waarschijnlijk niet bekend klinken in de oren, maar als ik u zeg dat hij van de streek rond Costa Brava komt zal het direct bekender klinken. Geheel in het noorden aan de Pyreneëen, vlak aan de grens met Frankrijk.
Ook hier vinden we vanalles terug, van cava en wit over rosé tot rood en zelfs zoete rode wijn.
Voor de witte wijnen nemen macabeo en garnacha blanca het leeuwendeel voor zich, maar ook chardonnay heeft hier zijn weg al gevonden. Ze zijn één voor één droog en fris, met hier en daar experimenten met lichte houtlagering zodat de fraîcheur toch niet verloren gaat.
De rosados worden ook hier van garnacha tinto gemaakt maar cabernet rosado is iets geheel aparts maar toch best aangenaam. Alsook tempranillo en cariñena zijn toegelaten.
De rode wijnen zijn er in alle stijlen en smaken, van fruitige jovens (grootste deel) tot vele crianza's en reservas alsook gran reservas die uiteraard wel iets zeldzamer zijn.
Alle klassieke druiven worden hiervoor aangesproken, alsook cabernet sauvignon. En om zich te onderscheiden van de rest wordt hoofdzakelijk Amerikaanse eiken vaten aangewend.
Als laatste hebben we dan nog de Banyuls-achtige ranciowijnen van de garnacha, vaak zeer stroperig en zwaar.
- DO Alella
Net als de wijnen van Ampúrdan genieten deze geen grote bekendheid. Ze zijn enkel op de nationale markt te verkrijgen en zelden daarbuiten.
De meeste wijngaarden liggen op lager gelegen stukken maar worden goed beschermd door natuurlijke grenzen.
Ook hier vinden we zowel witte, rode als roséwijnen terug, met Xarel.lo en garnacha blanca als hoofddruif voor de witte wijnen, aangevuld met macabeo of chardonnay.
De rosados en rode wijnen zijn op basis van een ongekend en lokaal ras : Pansá rosado, versterkt door Ull de Llebre ( tempranillo ). Ook Garnacha tinto speelt een kleine rol hier.
Over het algemeen lichte wijnen die je in de zomer op een terrasje kan genieten.
- DO Tarragona
Dit is de grootste DO van Catalunya. We vinden hier maar liefst 5 wijnstijlen terug.
Te beginnen bij de witte wijnen op basis van xarel.lo, macabeo, parellada en garnacha blanca. Het zijn voornamelijk wijnen om dagelijks te drinken.
Dan hebben we de fruitigere en speelse rosados op basis van voornamelijk garnacha en een beetje tempranillo.
Voor de rode wijnen maken we een onderscheid van waar de wijnen komen uit de streek :
- De eenvoudige rode wijnen van de laaggelegen wijngaarden zijn voornamelijk
op basis van garnacha en evt. aangevuld met de andere rassen. Terraswijntjes of
gewoon per glas in de zetel.
- De betere rode wijnen van hoger gelegen percelen bevatten veel meer
tempranillo en krijgen meestal een houtlagering mee, ook hier worden crianza's,
reservas en gran reservas gemaakt. Dit zijn meer wijnen om iets bij te eten.
- De rode wijnen uit de streek van Falset, echt topwijnen, vrij zwaar en krachtig.
Ook hier is tempranillo de baas.
Tot slot hebben we dan de zoete wijnen, we onderscheiden hier 2 types, ten eerste :
- De Tarragona Classico's, Likeurwijnen van minimum 13 % vol. op basis van de
garnacha tinto en maar liefst 12 jaar minimum op houten vaten, een ideaal
digestief.
- De Tarragona rancio's, worden in glazen mandflessen gerijpt onder de zon en ze
bevatten maar liefst 17 % alc. Zwaar en vrij lomp.
- DO Terra Alta
De naam zegt al veel, hoge grond. De meeste wijngaarden liggen op zo'n 500 meter hoogte en door de vele bergen eromheen krijgen we een soort micro-klimaat.
Zowel witte, rode, zoete als roséwijnen vinden we hier ook terug.
De witte wijnen zijn er zowel in de fruitige jovénvariant alsook in de houtgelagerde reserva of crianzastijl te verkrijgen, allemaal van macabeo en garnache blanca. Er worden ook friszoete witte wijnen geproduceerd.
De rosados zijn over het algemeen niet houtgelagerd en bij deze dus in frisse stijl. Gemaakt van de garnacha tinto.
De rode wijnen zijn ook hier in verschillende stijlen te verkrijgen, van jovén tot gran reserva. Vooral tempranillo en garnacha.
Ook hier experimenteert men wel met mondiale druivensoorten, maar dan in kleinere mate.
- DO Conca de Barbera
Een misschien iets gekendere streek in Catalunya. Geen zoete wijnen maar wel alle andere stijlen zijn er te vinden.
Allereerst de lichte witte aperitiefwijnen van macabeo, parellada en garnacha blanca,
Daarnaast vinden we ook chardonnays terug en als laatste hebben we ook de aromatische wijnen van puur parellada.
De fruitige rosados zijn voornamelijk van garnacha en ook trepat ( vooral voor cava ).
De rode wijnen zijn er in alle stijlen, met garnacha en ull de llebre voor de jovénwijnen. De zwaardere wijnen bevateen wat meer cabernet sauvignon.
- DO Costers del Segre
Op Tarragona na het grootste DO-gebied van Cataluña, genaamd naar de rivier die er doorheen stroomt.
Zowel nationale als internationale druiven worden hier gebruikt voor zowel wit, als rosé en rood.
De klassiekers zijn op basis van macabeo, parellada en xarel.lo ( cava ) en voor diegenen die van iets mondialere stijlen houden zijn er ook chardonnays.
De rosado's bevatten meestal garnacha en ook mondiale druiven maar zijn niet zo zeer van topniveau, gewoon een eerlijke basisrosé.
Voor rode wijnen hebben we een hele resem van druivenrassen, van de klassieke tempranillo en garnacha tot merlot, pinot noir, cabernet, mazuelo, ...
Vooral de reservas zijn van een zeer hoog niveau.
- DO Pla de Bagés
De Bagéswijnen genieten niet zo'n bekendheid.
Ook hier zijn macabeo en parellada de belangrijkste rassen voor de witte wijnen, maar experimenten met chardonnay, gewürztraminer, sauvignon blanc, chenin, ... zijn ook hier niet uitgebleven.
De garnacharosado's zijn fris en elegant.
Net als overal ook hier verschillende stijlen rode wijn van garnacha en tempranillo, maar vaak is er cabernet sauvignon, pinot noit, merlot en zelfs syrah en malbec terug te vinden. ( de laatste enkel als experiment, waardoor irrigatie is toegestaan )
- DO Montsant
Dit is de DO rond het DOCa gebied van Priorato, in stijl gelijken de rode wijnen sterk op die van Priorato.
In 2001 werd de DO status ontvangen, dat wat vroeger de Falset-subzone was van Tarragona
De witte wijnen zijn gemaakt van meestal klassieke rassen als Chardonnay, Garnatxa blanca, Macabeu, Moscatel, Pansal en Parellada. De moscatel is dan eerder voor lichtzoete wijnen.
Vooral de rode wijnen zijn hier zeer belangrijk met garnacha tinto als hoofddruivenras, maar ook Cabernet sauvignon, Cariñena, Merlot, Monastrell, Syrah en Ull de llebre zijn toegelaten.
De fruitige jovénstijl is meestal van garnacha.
Één van de grote huizen hier is Celler Capçanes, een coöperatieve die zowel druiven inkoopt als verkoopt maar zelf ook enige topwijnen maakt.
- DOCa Priorato
Dit is één van de twee DOCa's die Spanje maar telt. Met zijn steile bergwanden en de leisteenbodem kan men zich wel eens in Douro wanen. De bodem bestaat eigenlijk uit kalk en leisteen, namelijk licorella.
De rode Prioratwijnen behoren tot één van de duurste van Spanje, maar niet alle wijnen zijn die prijzen waard.
Voornamelijk garnacha wordt het meest gebruikt maar enkele tophuizen zoals Cims de Porrera maken zelfs wijnen van puur cariñena, een voorbeeld dus dat men met carignan toch perfecte wijnen kan maken. Vooral de reservas en gran reservas zijn van een ongezien kwaliteit en prijs.
Ook witte wijnen vinden we hier terug maar die zijn eerder zeldzaam en op basis van garnacha blanca en macabeo.
De rosados zijn er ook, maar ook alweer miniem.
Dan hebben we nog 2 verschillende zoete wijnen,
Één zoals de rode ranciowijnen zoals we die in Tarragona ook terugvinden, gerijpt in mandflessen ( stijl banyuls/madeira ) en anderzijds de liquorosos op basis van garnacha en pédro ximenez.
Naast deze lokale rassen zijn er ook veel aanplanten van mondiale druivenrassen die vaak in blends verdwijnen met elkaar.
|