|
Champagne
Champagne staat gekend als drank voor de rijke mensen en natuurlijk altijd aanwezig op feestgelegenheden.
Dat champagne altijd duur is, dat is zeker geen waar.
Er zijn al champagnes te verkrijgen voor een lage prijs die toch nog drinkbaar is in de supermarkten.
Maar dan heb je ook de dure en kwaliteitsvolle merken zoals Veuve Clicquot, Louis Roederer, Moët & Chandon, Bollinger, ...
Dit is het meest noordelijke gebied van Frankrijk.
Nogaal centraal gelegen, rechts van Parijs en vlakbij grote rivieren.
Champagne is eigenlijk per ongeluk ontstaan, het was dus niet de bedoeling dat er bubbeltjes in de wijn zouden komen.
Want voor de 15e eeuw was champagne een stille drank.
Het was rond de jaren 1500 dat een bepaalde wijnboer zijn druivensap toen nog, dat net begonnen was met gisten opsloeg.
Maar plots kwam er een grote koudegolf waardoor de temperatuur sterk daalde.
Door die koude stopte de gisting van zijn wijn. Toen de koude over was en het weer warm werd startte de gisting opnieuw
maar plots merkte hij dat er parelingen in zijn wijn zaten, koolzuurgas genaamd.
Eerst dacht hij dat het slecht was maar na proeven bleek het goed.
Er werd wel niet veel belang gehecht aan deze methode tot een eeuw later, een zekere Dom Pérignon ( 1638 - 1715 )
zich op dit fenomeen stortte. Na duizenden geëxplodeerde flessen had hij het eindelijk gevonden.
Het geheim bleef lang bewaard tussen hem en de keldermeesters, maar na zijn overlijden en 5 jaar later het overlijden
van de laatse keldermeester ging het geheim verloren. Niet veel later werd er een iets andere methode uitgevonden
die men nu nog steeds gebruikt, genaamd de Méthode Traditionelle.
In deze streek zijn slechts 3 druivenrassen toegelaten. meer bepaald :
- Pinot Noir
Dit blauw druivenras vinden we vooral in de Montagne de Reims, in Côte des Bar en in mindere mate in de Vallée-de-la-Marne.
Pinot Noir geeft stevige, volle en gecorseerde wijn met veel aroma's van rijp rood fruit.
Hij wordt dus het meeste gebruikt voor de beste champagnes, de topcuvées.
- Pinot Meunier
Het 2e blauwe druivenras is Pinot Meunier en dat vinden we vooral terug in de Vallée-de-la-Marne.
Hij geeft wel minder nobele wijnen dan Pinot Noir en heeft een snellere rijping en levert grotere volumes,
wat dus duidelijk niet nodig is om een goede champagne te maken.
- Chardonnay
Het enige witte druivenras dat is toegelaten in deze streek vinden we hoofdzakelijk terug in de Côte des Blancs.
Chardonnay geeft harmonieuze en boeketvolle wijnen en zorgt voor de frisheid in de champagne.
Tevens geeft hij ook de fijnste en elegantste wijnen met citrusaroma's en rijp wit fruit.
naast deze meest gebruikte soorten mogen er ook nog enkele andere cépages aangeplant worden, namelijk
- pinot blanc
- arbane
- petit meslier
Omdat het gebied in het noorden ligt heeft het ongeveer dezelfde weersomstandigheden als in België.
Een gemiddelde jaartemperatuur van iets meer dan 10 graden en veel neerslag.
Dit zorgt ook voor de vele zuren die nodig zijn voor een goede Champagne.
Het hoofdzakelijkste wat je zal terugvinden in de bodem van de Champagnestreek is krijt en arme kalkbodem.
Als je de kelders van een groot bedrijf gaat bezoeken zal het direct opvallen. Onder de steden is er een kilometers lang netwerk aangelegd
die dienen als kelder. De temperatuur blijft nagenoeg altijd constant wat belangrijk is voor de rijping op fles.
Kalk is een bodemsoort die het vocht goed ophoud.
De Champagnestreek kreeg deze naam omdat het vroeger gelegen was in de provincie Champagne, maar nu is Frakrijk ingedeeld in departementen en deze streek ligt verspreid over 3 ervan, namelijk
Marne, Aube en Aisne, waarvan Marne de belangrijkste is.
De streek Champagne wordt nog eens onderverdeeld in 5 kleinere streken, nl.
- Montagne de Reims
Dit is het noordelijkste gedeelte van de Champagnestreek.
In het noorden vind je vooral zand terug in de bodem.
Hier komen de grootste merken vandaan als Veuve Clicquot, Louis Roederer, Taittinger, ...
In dit gebied is hoofdzakelijk Pinot Noir terug maar de 2 andere zijn hier ook aangeplant.
Er zijn maar liefst 9 van de 17 Grand Cru gemeenten hier gevestigd, meer bepaald
Beaumont-sur-Vesle, Mailly, Verzy, Verzenay, Puisieulx, Sillery, Ambonnay, Bouzy en Louvois.
- Vallée de Marne
Gelegen langs de Marnerivier. Dit uitgestrekt gebied is wel iets minder geschikt voor echte kwaliteit.
Pinot Meunier is hier dus de hoofddruif.
Slechts 2 Grand Cru gemeenten zijn hier gevestigd, namelijk Aÿ en Tours-sur-Marne.
Deze zijn enkel voor blauwe druiven.
- Côte des Blancs
Vlak bij Epernay gelegen loodrecht op Montagne de Reims.
Hier liggen nog enkele belangrijke bedrijven als Moët & Chandon, Perrier-Jouet, de Venoge, ...
In de Côte des Blancs vind je zoals de naam al vernoemd hoofdzakelijk Chardonnay terug.
Deze is het enigste toegelaten druivenras voor de Grand Cru's uit dit gebied.
Die 6 Grand Cru's zijn Oiry, Avize, Cramant, Oger, le Mesnil-sur-Oger en Chouilly
- Côte des Bar
Dit is de streek van Bar sur Seine en Bar sur Aube.
Voor kwaliteit is dit gebied niet belangrijk en er zijn dus ook geen Grand Cru's hier.
- Côte de Sézanne
Onbelanrijk voor kwaliteit en dus ook geen Grand Cru's.
In Champagne wordt niet enkel mousserende wijn gemaakt maar ook stille rosé, witte en rode wijn.
Weliswaar minder dan de gekende schuimwijn.
Er is dus de gewone aoc Champagne voor de mousserende wijnen,
aoc Champagne Grand Cru voor als de mousserende wijn afkomstig is uit 1 van de 17 voorgenoemde gemeentes.
aoc Coteaux Champenois voor rode en witte stille wijnen en
aoc Rosé de Riceys voor de roséwijnen.
Hieronder vindt u terug wat de Méthode Traditionelle inhoud.
Als eerste beginnen we eigenlijk met een gewone witte wijn op basis van de 3 voorgaande druiven.
Dus na de pluk van de druiven worden ze geperst in speciale verticale persen want de druiven mogen op geen enkel
moment gekneusd worden, anders zouden ze kleur afgeven. De inhoud van zo een pers is één marc ( 4000 kg ).
Sinds 1992 is bepaald dat ze maximum 2550 liter sap eruit mogen verkrijgen.
Na de persing gaat het sap over naar een vat waar de most bezinkt en zo dan verder gaat naar de tanks.
In die tanks vindt dan de alcoholische gisting plaats bij een constante temperatuur van +/- 20 graden.
Na ongeveer 20 dagen wordt de wijn overgehevelt en dan volgt een malolactische gisting.
Als de wijn opgeslagen is wordt hij afgekoeld om neerslag te verwijderen, wordt hij nog eens gefilterd.
Na deze fase worden de wijnen geassembleerd om zo elk jaar een constante kwaliteit te kunnen garanderen.
Als het niet voor een millésimé is dan mengen ze wijnen van verschillende jaren en druivensoorten, ...
Als men dan uiteindelijk de ideale combinatie heeft gevonden, wat maanden kan duren kan het werk verder gezet worden.
Dan komt een heel belangrijk deel, namelijk de gistwerking, nu gaan ze een liqeur de tirage toevoegen aan de wijn.
Die liqeur is een mengeling van rietsuiker, oude wijn en giststoffen.
De hoeveelheid suiker die ze gebruiken hangt af van
hoe veel druk ze willen bereiken. Meestal voor champagne is dit 5,5 bar.
De fles wordt hierna gesloten met een gewone kroonkurk
Dan vindt er de koolzuurvorming plaats en gaan de flessen 'sur lattes'.
De flessen worden allemaal platgelegd op een rij, dan worden er latten opgelegd en beginnen ze aan de volgende rij.
Dit wordt gedaan omdat als er een fles ontploft dat die er boven en eronder niet mee zouden ontploffen.
Voor een champagne zonder millésimé is dit minimum 15 maand en voor een champagne met millésimé is dit 36 maand.
In deze fase gaat dus de 2e gisting door. Na de periode 'sur lattes' begint men aan de remuage.
Hiervoor worden de flessen in pupitres geplaatst of als je het machinaal wil doen in giropalettes.
Als het manueel gebeurd worden de flessen dagelijks gedraaid, geschud en een klein beetje verticaler geplaatst en dit meerdere maanden aan een stuk. Dit doet men om het bezinksel ( de gistprop ) naar de hals van de fles te doen zakken.
Als de flessen volledig verticaal staan worden ze uit de pupitres genomen en ondergaan ze een dégorgement.
Hiervoor worden de flessen uit die pupitres of giropalettes genomen en met de kop naar beneden in een ijskoud pekelbad gestopt.
Daardoor gaat de prop die in de hals zit bevriezen en eruit spatten.
Je hebt dan natuurlijk een heel klein beetje verlies maar dit wordt bijgevuld met liqeur d'expédition, een mengeling van oude wijn en suiker.
De verhouding van de suiker hangt af van welke smaak je wilt bekomen.
De Europese Unie heeft waarden vastgelegd wat dit betreft.
Voor :
Extra Brut : 0 tot 6 gram ReStsuiker
Brut : minder dan 15 gram RS
Extra Dry : 12 tot 20 gram RS
Sec : 17 tot 35 gram RS
Demi-Sec : 33 tot 50 gram RS
Doux : meer dan 50 gram RS
Er zijn ook Champagnes op de markt die niet worden bijgevuld.
Op het etiket staat er dan Brut de Brut, Brut Sauvage, Dosage Zéro, Brut Intégral, ...
Dan kan uiteindelijk de fles afgesloten met de speciale kurk die erin wordt geperst.
Op de kurk moet wel Champagne vermeld staan.
De verplichtingen verschillen niet zo veel als die van een gewone wijn,
het alcoholgehalte, de vermelding Champagne, merknaam of naam van de producent,
de plaats van de vestiging, het codenummer waaronder het merk is ingeschreven voorafgegaan door 2 letters ( zie onderaan )
de inhoudsmaat van de fles en product of France vind je op elke fles terug.
Naast al de verplichte vermeldingen kan je volgende ook tegenkomen op het etiket.
Het jaartal als het om een millésimé gaat,
bijzonderheden over de cuvée zoals Blanc de Blancs, rosé, ...
het type : brut, sec, doux, ...
Grand Cru, Premier Cru naargelang de classificatie
| kwartfles |
20 cl. |
|
| halve fles |
37,5 cl. |
|
| gewone fles |
75 cl. |
|
| magnum |
150 cl. |
2 flessen |
| Jeroboam |
300cl. |
4 flessen |
| Réhoboam |
450 cl. |
6 flessen |
| Mathusalem |
600 cl. |
8 flessen |
| Salmanazar |
900 cl. |
12 flessen |
| Balthazar |
1200 cl. |
16 flessen |
| Nabuchudonosor |
1500 cl. |
20 flessen |
| Salomon |
1800 cl. |
24 flessen |
| Primat |
2700 cl |
36 flessen |
één van de volgende lettercombinaties vind je terug voor het codenummer
NM : négociant - manipulant
Een natuurlijk rechtspersoon die druiven, most of wijn inkoopt en de
verwerking tot Champagne in zijn eigen machines doet.
RM : récoltant-manipulant
Verzorgt de verwerking van zijn eigen oogst in zijn installaties
RC : récoltant-coopérateur
Neemt van zijn coöperatieve wijnen terug die in het verwerkingsstadium
verkeren of klaar zijn voor doorverkoop aan zijn cliënteel
CM : coopérative de manipulation
Verzorgt de verwerking in zijn eigen installaties van de wijn afkomstig van de druiven van zijn leden.
SR : société de récoltants
Verwerkt wijnen afkomstig van de oogst van zijn leden die tot dezelfde
familie behoren.
ND : négociant-distributeur
Koopt wijn in afgewerkte flessen waarop hij een etiket aanbrengt
MA : Marque-Auxiliaire (hulpmerk) of Marque d'Acheteur
Deze benaming geldt voor handelaars die enkel de wijn verkopen die door anderen wordt gemaakt. De bewerker is geen eigenaar van het merk.
Het betreft hier vooral groot warenhuizen die een afgewerkt product kopen en een etiket opstellen onder eigen merknaam.
|